ސިނާއީ ޕްރިޒާވެޓިވްސް: ހިތުގެ ބަލިތަކާއި ލޭގެ ޕްރެޝަރަށް އޮތް ބޮޑު ނުރައްކަލެއް

އ އައިމިނަތުު މުޙައްމަދު
ޚަބަރު 26 May 2026

ކާބޯތަކެތި ގިނަދުވަހަށް ރައްކާތެރިކޮށް ބެހެއްޓުމަށް ބޭނުންކުރާ "ޕްރިޒާވެޓިވްސް" އަކީ ސިއްހީ ބޮޑެތި ނުރައްކާތަކެއް ކުރިމަތިކުރުވާ މާއްދާތަކެއްކަން ފްރާންސްގައި ކުރިއަށްގެންދިޔަ އައު ދިރާސާއަކުން ވަނީ ހާމަވެފައެވެ. ބެކްޓީރިއާ އާއި ފަންގަސް ފަދަ ތަކެތިން ކާނާ ސަލާމަތްކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ މިފަދަ މާއްދާތަކުގެ ސަބަބުން، ލޭގެ ޕްރެޝަރު މަތިވުމުގެ ފުރުސަތު 29 އިންސައްތައަށް އިތުރުވެ، ހާޓް އެޓެކް ނުވަތަ ސްޓްރޯކް ޖެހުމުގެ ނުރައްކާ 16 އިންސައްތައަށް އުފުލޭކަން މި ދިރާސާގައި ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ.

މީގެ އިތުރުން، ކާނާގެ ކުލަ ހިފެހެއްޓުމަށް ބޭނުންކުރާ "ގުދުރަތީ" އެންޓިއޮކްސިޑެންޓްތައް ކަމަށްވާ ސިޓްރިކް އެސިޑް އާއި އެސްކޯބިކް އެސިޑް (ވިޓަމިން ސީ) ހިމެނޭ ކާނާ ގިނައިން ބޭނުންކުރުމަކީ ވެސް ލޭގެ ޕްރެޝަރު މަތިވުމުގެ ނުރައްކާ 22 އިންސައްތައަށް ބޮޑުކޮށްދޭ ކަމެއްކަން ވަނީ ހާމަވެފައެވެ.

މި ދިރާސާ އިސްކޮށް ހިންގެވި 'ނިއުޓްރިނެޓް-ސަންޓޭ' (NutriNet-Santé) ގެ ޕްރިންސިޕަލް އިންވެސްޓިގޭޓަރު މަތިލްދް ތޫވިއެ ބަޔާންކުރެއްވި ގޮތުގައި، މޭވާ ފަދަ ތަކެތީގައި މި މާއްދާތައް ގުދުރަތީ ގޮތުން އެކުލެވިގެންވީ ނަމަވެސް، އުފެއްދުންތަކަށް އިތުރުކުރާ ސިނާއީ ޕްރިޒާވެޓިވްތަކަކީ "އަސްލު ގުދުރަތީ" ތަކެތި ކަމުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ. ޕެރިސްގައި ހުންނަ ފްރާންސްގެ ނޭޝަނަލް އިންސްޓިޓިއުޓް އޮފް ހެލްތު އެންޑް މެޑިކަލް ރިސާޗްގެ ރިސާޗް ޑިރެކްޓަރު ތޫވިއޭ އިތުރަށް ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ގުދުރަތީ ގޮތުން ލިބޭ އެސްކޯބިކް އެސިޑާއި، ސިނާއީ ގޮތުން އުފެއްދައި ކާނާއަށް އިތުރުކުރާ މިފަދަ މާއްދާތަކުން ސިއްހަތަށް ކުރާ އަސަރު ތަފާތުވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. މި ދިރާސާއިން ފެނުނު ނަތީޖާތަކަކީ މޭވާ އާއި ތަރުކާރީގައި ގުދުރަތީ ގޮތުން ހުންނަ މާއްދާތަކާ ގުޅުންހުރި ކަންތައްތަކެއް ނޫން ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.

މިއީ ހަމައެކަނި 'އަލްޓްރާ-ޕްރޮސެސްޑް' ކާނާއަށް އޮތް ނުރައްކަލެއް ނޫން

މި ދިރާސާއިން ވަނީ 'އަލްޓްރާ-ޕްރޮސެސްޑް ފުޑްސް' (UPFs) ގައި ހިމެނޭ އެކި ބާވަތްތަކުގެ އެޑިޓިވްތަކާއި، ހިތުގެ ބަލިތަކާ ހުރި ގާތް ގުޅުން ވަރަށް ސާފުކޮށް ހާމަކޮށްދީފައެވެ. ބްރިޓިޝް ހާޓް ފައުންޑޭޝަންގެ ނިއުޓްރިޝަން ލީޑް، ޓްރޭސީ ޕާކާރ ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، މި ދިރާސާގެ ހޯދުންތަކަކީ UPFs އަކީ ދުނިޔޭގެ އާންމު ސިއްހަތަށް އޮތް ބޮޑު ނުރައްކަލެއްކަން ކަށަވަރުކޮށްދޭ މުހިންމު ހެކިތަކެކެވެ.

ދިރާސާއިން ދައްކާގޮތުގައި، އަލްޓްރާ-ޕްރޮސެސްޑް ކާނާގެ ސަބަބުން ހިތުގެ ބަލިތަކުގައި މަރުވުމުގެ ފުރުސަތު 50 އިންސައްތައަށް އިތުރުވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، މާބޮޑަށް ފަލަވުމުގެ ފުރުސަތު 55 އިންސައްތަ، ނިދުމުގެ މައްސަލަތައް 41 އިންސައްތަ، އަދި ޓައިޕް 2 ހަކުރުބަލި ޖެހުމުގެ ނުރައްކާ 40 އިންސައްތައަށް އިތުރުވާކަން ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފައެވެ. މި ހުރިހާ ކަމަކީވެސް ހިތުގެ ދުޅަހެޔޮކަމާ ސީދާ ގުޅުންހުރި ކަންކަމެވެ.

ޕާކާރ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މިއީ UPFs މުޅި ކެޓެގަރީއެއްގެ ގޮތުގައި ބެލުމުގެ ބަދަލުގައި، އޭގައި ހިމެނޭ ވަކިވަކި ޕްރިޒާވެޓިވްތަކަށް އަމާޒުކޮށްގެން ކުރެވުނު ފުރަތަމަ ފުޅާ ދިރާސާތަކުގެ ތެރެއިން އެކެއް ކަމަށެވެ. ޔުނިވަރސިޓީ ސޯބޯން ޕެރިސް ނޯޑްގެ ދިރާސާވެރިއެއް ކަމަށްވާ އަނާއިސް ހަސެންބޯލާ ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ޕްރިޒާވެޓިވްތަކަކީ ހުރިހާ ބާވަތެއްގެ ކާނާއެއްގައިވެސް އާންމުކޮށް ބޭނުންކުރާ އެއްޗެކެވެ. އަދި ސިއްހަތު ރަނގަޅު ކުރުމަށްޓަކައި، ވީހާވެސް ބޮޑަށް ޕްރޮސެސް ނުކުރާ ނުވަތަ މަދުން ޕްރޮސެސްކޮށްފައިވާ ތާޒާ ކާނާ އިޚްތިޔާރު ކުރުމަކީ އެންމެ އެދެވިގެންވާ ގޮތް ކަމަށް އޭނާ އިރުޝާދު ދެއްވިއެވެ.

ގުދުރަތީ ޕްރިޒާވެޓިވްތަކުން ކުރިމަތިވާ ގޮންޖެހުންތައް

ޔޫރަޕިއަން ހާޓް ޖާނަލްގައި ޝާއިޢުކުރި މި ދިރާސާގައި، 1 ލައްކަ 12 ހާހަށްވުރެ ގިނަ މީހުންގެ ސިއްހީ ހާލަތު ބަލައި، 58 ބާވަތެއްގެ ޕްރިޒާވެޓިވްސްއިން ކުރާ އަސަރުތައް ވަނީ ދިރާސާކޮށްފައެވެ. 10 އަހަރުގެ މުއްދަތަށް ކުރިއަށްގެންދިޔަ މި ދިރާސާއިން އެނގުނު ގޮތުގައި، އާންމުކޮށް ބޭނުންކުރާ ޕޮޓޭސިއަމް ސޯބޭޓް، ޕޮޓޭސިއަމް މެޓަބައިސަލްފައިޓް އަދި ސޯޑިއަމް ނައިޓްރައިޓް ފަދަ މާއްދާތަކަކީ ލޭގެ ޕްރެޝަރު މަތިވުމާ ސީދާ ގުޅުންހުރި ބާވަތްތަކެކެވެ.

ޕޮޓޭސިއަމް ސޯބޭޓަކީ އާންމުކޮށް ޗީޒް، ސޯސް އަދި ފިހެފައި ހުންނަ ތަކެތީގައި ބޭނުންކުރާ މާއްދާއެކެވެ. ޕޮޓޭސިއަމް މެޓަބައިސަލްފައިޓް ޖޫސްތަކާއި ބުއިންތަކުގައި ހިމެނޭއިރު، ސޯޑިއަމް ނައިޓްރައިޓަކީ ޕްރޮސެސްކޮށްފައިވާ މަހުގެ ބާވަތްތަކުގައި ބޭނުންކުރާ ކެމިކަލެކެވެ. ކާބޯތަކެތީގެ މާހިރުން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، ކާނާ ހަލާކުވުން ހުއްޓުވުމަށާއި ކާނާ ބޭކާރުވާ މިންވަރު މަދުކުރުމަށް ޕްރިޒާވެޓިވްތަކުގެ ދައުރު ބޮޑެވެ. ނަމަވެސް، މި ދިރާސާއިން ހާމަވި ގޮތުގައި އެސްކޯބިކް އެސިޑާއި ސިޓްރިކް އެސިޑް ފަދަ "ގުދުރަތީ" ކަމަށް ބެލެވޭ ޕްރިޒާވެޓިވްތަކުގެ ސަބަބުން ވެސް ލޭގެ ޕްރެޝަރަށް ނޭދެވޭ އަސަރުތައް ކުރެއެވެ.

ކެންސަރާއި ހަކުރުބަލީގެ ނުރައްކާ

މި ދިރާސާގެ ހޯދުންތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، ވަކި ބާވަތްތަކެއްގެ ޕްރިޒާވެޓިވްތަކުގެ ސަބަބުން ކެންސަރު ބައްޔާއި ޓައިޕް 2 ހަކުރުބަލީގެ ނުރައްކާވެސް ބޮޑުވެއެވެ. ސޯޑިއަމް ނައިޓްރައިޓާއި ޕޮޓޭސިއަމް ނައިޓްރޭޓް ފަދަ މާއްދާތަކުގެ ސަބަބުން ކެންސަރު ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު 32 އިންސައްތައަށް އިތުރުވާކަން ވަނީ ދެނެގަނެވިފައެވެ. އަދި ޓައިޕް 2 ހަކުރުބަލި ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު 49 އިންސައްތައަށް އިތުރުކޮށްދޭކަންވެސް ވަނީ ހާމަވެފައެވެ.

މި ދިރާސާއަކީ އޮބްޒަވޭޝަނަލް ދިރާސާއަކަށް ވީނަމަވެސް، މީހުންގެ އުމުރާއި، ދިރިއުޅުމުގެ އާދަކާދަތަކަށް ރިއާޔަތްކޮށް ކުރިއަށްގެންގޮސްފައިވާ ވަރަށް ފުރިހަމަ އަދި އިތުބާރު ހުރި ދިރާސާއެއް ކަމަށް ސިއްހީ މާހިރުން އެއްބަސްވެއެވެ. އެހެންކަމުން، ސިއްހަތު ސަލާމަތްކުރުމަށްޓަކައި ވީހާވެސް ބޮޑަށް ތާޒާ ކާނާ ބޭނުންކުރުމަށް އިސްކަންދިނުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ.

ކޮމެންޓް ކުރޭ

އީމެއިލް ނުފެންނާނެއެވެ

ކޮމެންޓްތައް މޮޑަރޭޓް ކުރެވޭނެއެވެ.

ކޮމެންޓްސް

މިހާތަނަށް ކޮމެންޓެއް ނެތް

އިތުރު ލިއުން
ބޮޑު ޖަމާޢަތުގައި ޢީދު ނަމާދުކުރާނެ ޚަޠީބުން ކަނޑައަޅައިފި
ބޮޑު ޖަމާޢަތުގައި ޢީދު ނަމާދުކުރާނެ ޚަޠީބުން ކަނޑައަޅައިފި
ކުރިއަށް އޮތް ޢީދު ނަމާދު މާލެ ސަރަޙައްދުގެ ބޮޑު ޖަމާޢަތްތަކުގައި އިމާމުވެ ނަމާދުކުރައްވާނެ ޚަޠީބުން މިނިސްޓްރީ އޮފް އިސްލާމިކް އެފެއާޒުން ކަނޑައަޅައި އިޢުލާންކުރައްވައިފިއެވެ.
ޚަބަރު 26 May 2026
ފެނަކައިން ދެ ރަށަކަށް އައު ޖެންސެޓްތަކެއް ފޮނުވައިފި
ފެނަކައިން ދެ ރަށަކަށް އައު ޖެންސެޓްތަކެއް ފޮނުވައިފި
ފެނަކަ ކޯޕަރޭޝަނުން ރަށްރަށުގައި ފޯރުކޮށްދޭ ކަރަންޓުގެ ޚިދުމަތް ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށްޓަކައި، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒުގެ ސަރުކާރުން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތުގެ ދަށުން ފ. މަގޫދޫ އަދި ރ. އިންނަމާދޫއަށް މުޅިން އައު ދެ ޖެނެރޭޓަރު ފޮނުވައިފިއެވެ.
ޚަބަރު 26 May 2026
ބަރަކާތުން ފުރިގެންވާ ޢަރަފާ ދުވަސް
ބަރަކާތުން ފުރިގެންވާ ޢަރަފާ ދުވަސް
އިސްލާމީ ތާރީޚާއި ދީނީ ފޭރާމުގެ ތެރެއިން ފެންނަން އޮތް އެންމެ މާނަކުރާ، ބަރަކާތްތެރި އަދި ރޫޙާނީ ގޮތުން މުހިންމު ދުވަހަކީ ޛުލްޙިއްޖާ މަހުގެ 9 ވަނަ ދުވަހެވެ. "ޔައުމުލް ޢަރަފާ" ނުވަތަ ޙައްޖު ދުވަހުގެ ގޮތުގައި މަޝްހޫރުވެފައިވާ މި ދުވަހަކީ މުޅި އިސްލާމީ އުންމަތުގެ ރޫޙާނީ އެންމެ ބޮޑު އެއް ދުވަހެވެ.
ރިޕޯޓް 26 May 2026
ބަރަކާތްތެރި ޙައްޖު ދުވަހުގެ މުނާސަބަތުގައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ދެކަނބަލުން ތަހުނިޔާ ފޮނުއްވައިފި
ބަރަކާތްތެރި ޙައްޖު ދުވަހުގެ މުނާސަބަތުގައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ދެކަނބަލުން ތަހުނިޔާ ފޮނުއްވައިފި
މިއަހަރުގެ ބަރަކާތްތެރި ޙައްޖު ދުވަހުގެ މަތިވެރި މުނާސަބަތާ ގުޅިގެން، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒާއި އެމަނިކުފާނުގެ އަނބިކަނބަލުން ސާޖިދާ މުޙައްމަދު، ދިވެހި އެންމެހައި ޙައްޖާޖީންނަށާއި މުޅި އިސްލާމީ އުންމަތަށް ތަހުނިޔާ އާއި ހެޔޮދުޢާ ފޮނުއްވައިފިއެވެ.
ޚަބަރު 26 May 2026