އެޗްއައިވީގެ ކޭސްތައް އިންތިހާއަށް އިތުރުވުމާ ގުޅިގެން ފިޖީގައި ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ހާލަތު އިޢުލާނުކޮށްފި

ޕެސިފިކް ކަނޑުގެ ޖަޒީރާ ޤައުމެއް ކަމަށްވާ ފިޖީގައި އެޗްއައިވީ ޖެހޭ މީހުންގެ އަދަދު ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވަމުންދާތީ، އެ ޤައުމުގައި ޤައުމީ ފެންވަރުގައި ޞިއްޙީ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ޙާލަތު އިޢުލާނުކޮށްފިއެވެ. މި ނިންމުމާއެކު އެ ޤައުމުގެ ސަރުކާރުން ވަނީ އެޗްއައިވީއަށް ޓެސްޓުކުރުމާއި، ފަރުވާ ދިނުމާއި، ރައްކާތެރިކަމުގެ ޚިދުމަތްތައް ފުޅާކުރުމުގެ މަސައްކަތް އަވަސްކޮށްފައެވެ.

ތަފާސްހިސާބުތައް ދައްކާގޮތުން، މީގެ ފަސް އަހަރު ކުރިން ފިޖީގެ ކޮންމެ 167 ބޮޑެތި މީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކަށް އެޗްއައިވީ ޖެހިފައިވީ ނަމަވެސް، މިހާރު އެ ޤައުމުގެ ކޮންމެ 60 ބޮޑެތި މީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކަކީ އެޗްއައިވީއާއެކު ދިރިއުޅޭ މީހެކެވެ. މީގެއިތުރުން، އެޗްއައިވީއާ ގުޅުންހުރި އެކި ސިއްޙީ މައްސަލަތަކުގައި ތުއްތު ކުދިން މަރުވާ ނިސްބަތްވެސް ދަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ.

ފިޖީގެ ހެލްތު މިނިސްޓަރ އެންޓޯނިއޯ ލަލަބަލަވު ވިދާޅުވީ، ހަމައެކަނި 2025 ވަނަ އަހަރު ވެސް އަލަށް 2،016 މީހުން އެޗްއައިވީއަށް ޕޮޒިޓިވްވެފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި މި ބަލިމަޑުކަން ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށްޓަކައި ޢާދައިގެ ފިޔަވަޅުތަކަކުން މިހާރު ފުދެން ނެތް ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.

ޞިއްޙީ މާހިރުންނާއި ޖަމްޢިއްޔާތަކުން ބުނާގޮތުގައި، މި ބަލި ހަލުވިކަމާއެކު ފެތުރެމުންދަނީ މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރުމާއި، ރައްކާތެރިނޫން ގޮތުގައި ޖިންސީ ގުޅުން ހިންގުމާއި، ސިރިންޖު ޙިއްޞާކުރުމުގެ ސަބަބުންނެވެ. ޚާއްޞަކޮށް، މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުންކުރާ އެކަކު އަނެކަކުގެ ލޭ ސިރިންޖު މެދުވެރިކޮށް ހަށިގަނޑަށް ފޮނުވާލުމުގެ ނުރައްކާތެރި އާދަ ނުވަތަ "ބްލޫޓޫތިންގ" އާއި "ހޮޓްސްޕޮޓިންގ" ގެ ސަބަބުން މި ބަލި ފެތުރުން ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ. މިކަމަށް ހައްލެއް ހޯދުމުގެ ގޮތުން ސާފު ސިރިންޖާއި ތޫނު ކަށި ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ޕްރޮގްރާމެއް ފެށުމަށްޓަކައި ޤާނޫނަށް ގެންނަންޖެހޭ އިސްލާޙުތައް ޤާނޫނުހަދާ މަޖިލީހަށް ހުށަހެޅުމަށް ސަރުކާރުން ވަނީ ނިންމާފައެވެ.

ހެލްތު މިނިސްޓަރު ވަނީ އެއްވެސް ޖެހިލުމެއްނެތި، ލަދުވެތިކަމެއްނެތި ޓެސްޓު ހެދުމަށް ރައްޔިތުންނަށް ގޮވާލައްވާފައެވެ. އަދި ބަލިޖެހިފައިވާ މީހުންނާމެދު ތަފާތުކުރުންތައް ގެންގުޅުމަކީ ޞިއްޙީ ފަރުވާއިން އެމީހުން އެކަހެރިވާނެ ސަބަބެއް ކަމަށް އިންޒާރު ދެއްވިއެވެ.

ޔޫއެންއެއިޑްސްގެ ހިސާބުތަކުން ދައްކާގޮތުގައި 2025 ގައި ފިޖީގެ 9،100 އެއްހާ މީހުން އެޗްއައިވީއާއެކު ދިރިއުޅެމުންދާއިރު، ބަލި ހުރިކަން އެނގެނީ އޭގެ ތެރެއިން އެންމެ 39 އިންސައްތަ މީހުންނަށެވެ. އަދި ފަރުވާ ހޯދަމުންދަނީ އެންމެ 22 އިންސައްތަ މީހުންނެވެ. މިއީ ދުނިޔޭގެ އެވްރެޖް ކަމަށްވާ 78 އިންސައްތައާ އަޅާބަލާއިރު ވަރަށް ދަށް އަދަދެކެވެ.

ފިޖީގެ ނޭޝަނަލް އެޗްއައިވީ ރެސްޕޮންސް ޓާސްކްފޯސްގެ އިސްވެރިޔާ ޖޭސަން މިޗެލް ވިދާޅުވީ، މި ބަލިމަޑުކަން ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް ފަސް އަހަރަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސް ނަގާފާނެ ކަމަށާއި، މިއީ ދިގު މުއްދަތުގެ ހަރުދަނާ ޕްލޭނެއް ބޭނުންވާ ކަމެއް ކަމަށެވެ. އަދި މި ޙާލަތުގެ ސަބަބުން ޤައުމުގެ ޞިއްޙީ ނިޒާމަށް ބޮޑު ބުރައެއް އުފުލަން ޖެހިފައިވާ ކަމަށްވެސް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.

ފިޖީ ސަރުކާރުން އިޢުލާނުކުރި ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ޙާލަތަށް މަރުޙަބާ ކިޔަމުން ޔޫއެންއެއިޑްސްގެ އެގްޒެކެޓިވް ޑިރެކްޓަރ ވިނީ ބިޔާނިމާ ވިދާޅުވީ، މިއީ އެއިޑްސްއަކީ އަދިވެސް ދުނިޔެއަށް އޮތް ބޮޑު ނުރައްކަލެއްކަން ހަނދާންކޮށްދޭ ކަމެއް ކަމަށާއި، މިފަދަ ހާލަތްތަކުން އަވަހަށް އަރައިގަތުމަށް ޤައުމުތަކުގެ ޞިއްޙީ ނިޒާމުތައް ވަރުގަދަކޮށް ތައްޔާރަށް އޮންނަންޖެހޭ ކަމަށެވެ.