"ރަށްރަށުން އަރުޝީފުތަކަށް" – ޒަމާނީ ވަސީލަތްތަކުގެ އެހީގައި ރާއްޖޭގެ ސަގާފީ ތަރިކަތައް ރައްކާތެރިކުރުމުގެ މަސައްކަތް ބާރުދުވެލީގައި

ދިވެހިރާއްޖޭގެ މުއްސަނދި ސަގާފީ ތަރިކަތަކާއި ތާރީޚީ ބިނާތައް ޒަމާނީ ޓެކްނޮލޮޖީގެ އެހީގައި ރައްކާތެރިކޮށް، "ޑިޖިޓަލް އާކައިވް" އެއްގެ ގޮތުގައި ކިތާބުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ބާރުދުވެލީގައި ކުރިއަށް އެބަދެއެވެ. "ރަށްރަށުން އަރުޝީފުތަކަށް" މި ނަމުގައި ކުރިއަށްގެންދާ މި މަޝްރޫއަކީ މެރިޓައިމް އޭޝިއާ ހެރިޓޭޖް ސާވޭ (އެމްއޭއެޗްއެސް) އިން އިސްނަގައިގެން، ރާއްޖޭގެ ތާރީޚީ އަދި ސަގާފީ ތަރިކަތައް އަންނާނެ އޮތް ޖީލުތަކަށް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ކުރިއަށްގެންދާ މުހިންމު މަސައްކަތެކެވެ.

އިންޑިއާ ކަނޑުގެ މެދުގައި އޮތް ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ތާރީޚީ ގޮތުން ވިޔަފާރިއާއި ސަގާފީ ގުޅުންތަކުގެ މައި މަރުކަޒެކެވެ. ބުދުދީނުގެ އާސާރުތަކުން ފެށިގެން އިސްލާމީ ސަލްޠަނަތަކަށް ބަދަލުވެ، ޕޯޗުގީޒުންނާއި، ޑަޗުން އަދި އިނގިރޭސިންގެ ނުފޫޒު ފޯރާފައިވާ މި ޤައުމުގެ ތާރީޚު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް މުއްސަނދިވެފައެވެ. ނަމަވެސް، މޫސުމީ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ރާއްޖޭގެ ރަށްތަކަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ނުރައްކަލާއެކު، މި ތަރިކަތައް ގެއްލިގެން ހިނގައިދާނެތީ، މި ތަކެތި ޑިޖިޓަލްކޮށް ރައްކާކުރުމަކީ މިހާރު ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހިފައިވާ މަސައްކަތެކެވެ.

މި މަޝްރޫއުގެ ދަށުން ކުރެވޭ އެންމެ މުހިންމު އެއް މަސައްކަތަކީ، ޒަމާނީ ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކޮށްގެން ރާއްޖޭގެ އާސާރީ ބިނާތަކުގެ 3ޑީ މޮޑެލްތައް ތައްޔާރުކުރުމެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ހިރިގަލު މިސްކިތްތަކާއި، ބުދުދީނުގެ އާސާރުތަކާއި، އަދި އެކި ދުވަސްވަރުގެ ތާރީޚީ ތަކެތި ހިމެނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ދިވެހިބަހުންނާއި އެހެނިހެން ބަސްބަހުން ލިޔެފައިވާ ދުވަސްވީ އަތްލިޔުންތަކާއި ފޮތްތައް ސްކޭންކޮށް، ޑިޖިޓަލް ލައިބްރަރީއެއްގައި މިހާރު ވަނީ އާންމުކޮށްފައެވެ.

ޚާއްޞަ ގޮތެއްގައި ފާހަގަކޮށްލެވޭ އެއް މަސައްކަތަކީ ކ. ކާށިދޫގައި ހުރި މިސްކިތެއްގެ ދަށުގައި ފޮރުވިފައިވާ ތާރީޚީ ފަށަލަތައް ހޯދައި، އެ ތަނުގެ މުއްސަނދި ތާރީޚު ކިތާބުކުރުމަށް ކުރެވުނު މަސައްކަތެވެ. މިއީ "މިސްކިތެއްގެ ތެރޭގައިވާ މިސްކިތް" ގެ ނަމުގައި ކުރިއަށްގެންދާ ދިރާސާއެކެވެ.

މިހާތަނަށް ކިތާބުކުރެވިފައިވާ މި ހުރިހާ ތަރިކަތަކެއް، މެރިޓައިމް އޭޝިއާ ހެރިޓޭޖް ސާވޭގެ ވެބްސައިޓް (https://maritimeasiaheritage.cseas.kyoto-u.ac.jp/country/maldives/) މެދުވެރިކޮށް ދުނިޔޭގެ ކޮންމެ ތަނެއްގައި ހުރެގެންވެސް ބަލާލެވޭނެ އިންތިޒާމު ވަނީ ހަމަޖައްސާފައެވެ.

މި މަޝްރޫއުގެ ސަބަބުން ރާއްޖޭގެ ތާރީޚާއި ސަގާފަތަށް ލޯބިކުރާ ފަރާތްތަކަށާއި، ދިރާސާވެރިންނަށް ވަރަށް ބޮޑެތި ފަސޭހަތަކެއް ލިބިގެންދާނެއެވެ. އަދި މިއީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒުގެ ސަރުކާރުން އިސްކަންދެއްވާ، ދިވެހިވަންތަކަމާއި ތަރިކަ ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ސިޔާސަތަށް ލިބިގެންދާ ވަރަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެކެވެ.